KNMG: patiënt van morgen heeft meer artsen buiten het ziekenhuis nodig

Om ervoor te zorgen dat iedereen in Nederland ook in de toekomst kan rekenen op goede en toegankelijke zorg, zijn dringend meer artsen buiten het ziekenhuis nodig. Artsenfederatie KNMG is daarom teleurgesteld over de vrijblijvende reactie van het kabinet op het eindrapport Meer Extramurale Artsen (MExA).

Het kabinet erkent het probleem, maar legt de verantwoordelijkheid voor de oplossing vooral bij de zorgsector. De KNMG waardeert het dat het kabinet het belang ziet van het meer opleiden van extramurale artsen, maar roept het kabinet op om meer regie te nemen. Want uiteindelijk is het de patiënt die de gevolgen ondervindt als er onvoldoende artsen beschikbaar zijn.

Steeds meer medische zorg vindt plaats buiten het ziekenhuis, dicht bij de patiënt. Huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, artsen publieke gezondheid, bedrijfsartsen en andere artsen buiten het ziekenhuis zijn onmisbaar voor goede zorg, preventie en begeleiding. Zij zorgen ervoor dat mensen tijdig de juiste zorg krijgen en dat gezondheidsproblemen waar mogelijk worden voorkomen.

Toch blijft het aantal artsen dat voor deze vakgebieden kiest achter bij wat nodig is. Niet alle beschikbare opleidingsplaatsen worden ingevuld. Als daar niets aan verandert, komt de toegankelijkheid van de zorg verder onder druk te staan. De patiënt van morgen heeft deze artsen nodig.

Om meer artsen op te leiden voor de zorg buiten het ziekenhuis, hebben achttien partijen ruim twee jaar samengewerkt binnen het programma Meer Extramurale Artsen (MExA). In mei 2026 presenteerde de KNMG met UMCNL een eindrapport met aanbevelingen.

Het kabinet erkent dat de inspanningen nog niet hebben geleid tot meer artsen buiten het ziekenhuis. De KNMG waardeert de verdere investering van € 1,8 miljoen in de al langer lopende campagne Next Level Dokter, die de bekendheid van deze artsenberoepen moet vergroten. Maar betere voorlichting alleen is niet voldoende om toekomstige tekorten te voorkomen.

Ook geneeskundestudenten vragen om meer aandacht voor de zorg buiten het ziekenhuis. Uit onderzoek van De Geneeskundestudent onder 2.230 studenten blijkt dat deze vakgebieden nog altijd onvoldoende aan bod komen in de opleiding, terwijl coschappen buiten het ziekenhuis overwegend positief worden gewaardeerd. De Geneeskundestudent pleit daarom voor meer onderwijs over deze vakgebieden, zowel in de bachelor als in de master.

Opvallend is bovendien dat het kabinet in zijn reactie niet ingaat op het advies van het Capaciteitsorgaan om de jaarlijkse instroom in de basisopleiding geneeskunde uit te breiden van 3.015 naar 3.330 studenten: 315 extra opleidingsplaatsen. Het kabinet heeft eerder aangegeven dit advies nog te bestuderen. De KNMG dringt aan op snelle besluitvorming, zodat ook op langere termijn voldoende artsen kunnen worden opgeleid voor de zorg binnen én buiten het ziekenhuis. Uiteindelijk gaat het om de beschikbaarheid van goede zorg voor de patiënt van morgen.

De KNMG vindt het teleurstellend dat het kabinet de uitvoering van de aanbevelingen grotendeels overlaat aan de betrokken partijen in de zorg. Het kabinet wil de ontwikkelingen ondersteunen en hierover in gesprek blijven, maar concrete afspraken over resultaten, verantwoordelijkheden en een tijdpad ontbreken.

De zorgsector heeft met MExA laten zien gezamenlijk verantwoordelijkheid te willen nemen. Maar om daadwerkelijk voldoende artsen op te leiden, zijn ook structurele maatregelen van de overheid nodig.

Daarbij gaat het om een geneeskundeopleiding waarin studenten kennismaken met de volle breedte van het artsenvak, aantrekkelijke opleidings- en arbeidsvoorwaarden binnen én buiten het ziekenhuis en het daadwerkelijk benutten van beschikbare opleidingsplaatsen.

Het opleiden van voldoende artsen voor de patiënt van morgen vraagt om landelijke regie. De KNMG roept het ministerie van VWS op hierin het voortouw te nemen, in nauwe samenwerking met de ministeries van OCW en SZW.

Daarbij zijn concrete en toetsbare afspraken nodig over het aantal op te leiden artsen, de verdeling van verantwoordelijkheden, de financiering en de voortgang. Ook moet de beroepsgroep voldoende betrokken zijn bij de inrichting van het geneeskundeonderwijs, zodat dit beter aansluit op de veranderende zorgvraag.

Met MExA is een belangrijke basis gelegd, maar de noodzakelijke groei van het aantal artsen buiten het ziekenhuis is nog niet gerealiseerd. De KNMG vindt dat de overheid daarom niet kan volstaan met het ondersteunen van bestaande initiatieven.

Het gaat uiteindelijk niet om het vullen van opleidingsplaatsen als doel op zich, maar om

Om ook morgen goede zorg te kunnen bieden, moeten we vandaag voldoende artsen opleiden. Dat vraagt om concrete resultaten en duidelijke regie van het kabinet.